Misafirlerin Karbon Ayak İzini Ölçmek: Sürdürülebilir Otelcilikte Yeni Rekabet Gücü

Küresel iklim krizi artık yalnızca enerji üretimi ya da sanayi faaliyetleriyle sınırlı bir çevre sorunu olmaktan çıkmıştır. İklim değişikliği, doğrudan ya da dolaylı biçimde tüm sektörleri etkilemekte; turizm ve konaklama ise bu etkileri en hızlı hisseden alanlardan biri haline gelmektedir.. Bugünün otelcilik anlayışı, misafirlere yüksek kaliteli hizmet sunmanın ötesine geçerek, çevresel sorumluluğu işletme kültürünün merkezine yerleştirmeyi gerektirmektedir.

Misafirlerin seyahat süreçleri (uçak, kara ya da deniz yolu fark etmeksizin) konaklamanın kendisi kadar büyük bir karbon etkisine sahiptir. Dolayısıyla bir otel, enerji verimliliğini artırsa veya atık yönetimini optimize etse dahi, misafir ulaşımından kaynaklanan emisyonları dikkate almadığı sürece gerçek anlamda karbon nötr bir işletme haline gelemez. Bu nedenle, misafirlerin karbon ayak izinin ölçülmesi günümüzün sürdürülebilir turizm anlayışında yeni bir standart ve zorunluluk olarak öne çıkmaktadır.

Bu yazıda, misafir karbon ayak izinin neden otellerin sürdürülebilirlik stratejilerinin bir parçası haline gelmesi gerektiğini, bu ölçümün hem çevresel hem de ekonomik açıdan ne tür avantajlar sağladığını ve dijital çözümlerle bu sürecin nasıl yönetilebileceğini ele alacağız.

Kapsam 3 Emisyonları Neden Bu Kadar Önemli?

Kapsam 1 ve Kapsam 2 emisyonları, yani doğrudan enerji kullanımı ve satın alınan elektrikten kaynaklanan emisyonlar, çoğu işletme için ölçülmesi ve yönetilmesi en kolay alanlardır. Ancak Kapsam 3 emisyonları genellikle en karmaşık, ancak aynı zamanda toplam karbon salımının en büyük payını oluşturan kısımdır.

Kapsam 3 emisyonları, işletmenin doğrudan kontrolü dışında kalan ancak faaliyetleriyle bağlantılı tüm emisyonları kapsar. Turizm sektöründe bu; tedarik zinciri süreçleri, yiyecek-içecek üretimi, çalışan seyahati, etkinlik katılımları gibi pek çok alt kategoriyi içermektedir. Bu dolaylı emisyonların en belirgini, otellere ulaşım sürecinde ortaya çıkan misafir kaynaklı karbon salımlarıdır.

Misafir Ulaşımı Gerçekten Ne Kadar Karbon Üretiyor?

Bir otelin karbon ayak izi genellikle elektrik, su tüketimi, ısıtma-soğutma sistemleri veya atık yönetimi gibi operasyonel kalemler üzerinden hesaplanır. Oysa misafirlerin otele ulaşmak için kullandıkları ulaşım araçları, çoğu zaman bu kalemlerden çok daha yüksek emisyon değerlerine sahiptir.

Basit bir örnekle açıklayalım:

• İstanbul’dan Antalya’ya uçakla gelen bir misafir, kişi başına yaklaşık 120–150 kg CO₂ salımı gerçekleştirir.
• Aynı mesafeyi karayolu ile özel araçta kat eden biri için bu değer yaklaşık 60–80 kg CO₂ civarındadır.
• Eğer tren veya otobüs tercih edilirse, bu rakam 20–30 kg CO₂’ye kadar düşebilir.

Bu farklılıklar, otelin kontrolü dışında gibi görünse de, Kapsam 3 emisyonları kapsamında işletmenin toplam karbon ayak izine dahil edilmelidir.

GSTC’ye Göre Misafir Ulaşımı: Sürdürülebilir Turizmin Görünmeyen Tarafı

Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi (GSTC), dünya genelinde sürdürülebilir turizm standartlarını belirleyen ve uygulamayı teşvik eden en önemli otoritelerden biridir. GSTC standartları, bir işletmenin çevresel etkilerini izleme, raporlama ve azaltım planlarını uygulama süreçlerini sistematik hale getirir. Bu sayede oteller, faaliyetlerinin tamamını kapsayan bir karbon yönetimi çerçevesi oluşturabilir. Konseyin geliştirdiği kriterler, otellerin çevresel performanslarını ölçmenin yanı sıra misafir ulaşımı gibi dolaylı karbon kaynaklarını da yönetmesini zorunlu kılar.

Özellikle GSTC D2.1 “Sera Gazı Emisyonları” kriteri, işletmelerin doğrudan (Kapsam 1 ve 2) ve dolaylı (Kapsam 3) emisyonlarını tanımlamasını, izlemesini ve azaltım stratejileri geliştirmesini şart koşmaktadır. Bu madde, yalnızca enerji tüketimi ve atık yönetimiyle sınırlı kalmayıp, misafirlerin otele ulaşım biçimlerinden kaynaklanan karbon salımlarını da kapsamaktadır.

Buna paralel olarak D2.2 “Taşımacılık” kriteri, otellerin misafir ve personel ulaşımında düşük karbonlu seçenekleri teşvik etmesini öngörür. Bu kapsamda oteller;

• Misafirlere iklim dostu ulaşım alternatifleri (örneğin tren, elektrikli araç, bisiklet kiralama) hakkında bilgi sunmalı,
• Gerekli altyapıları (örneğin şarj istasyonları, bisiklet park alanları) sağlamalı,
• Personel ulaşımında da karbon azaltıcı uygulamalara öncelik vermelidir.

Dolayısıyla, misafir karbon ayak izinin ölçülmesi ve yönetilmesi, GSTC sertifikasyonuna uygunluk açısından da bir gerekliliktir. Bu ölçüm, otellerin hem uluslararası sürdürülebilirlik standartlarına uyum sağlamasına hem de küresel pazarda güvenilir, çevreye duyarlı bir marka kimliği oluşturmasına olanak tanır.

EventCO2 ile Misafir Karbon Ayak İzini Dijital Olarak Ölçmek

Misafirlerin ulaşım verilerini doğru şekilde toplamak ve bunları karbon emisyon değerlerine dönüştürmek, manuel yöntemlerle karmaşık ve zaman alıcı bir süreçtir. Özellikle Kapsam 3 emisyonlarında yer alan misafir ulaşımı kaynaklı emisyonların güvenilir biçimde hesaplanması dijital altyapı olmadan neredeyse imkânsız hale gelir.

Dijital karbon ölçüm sistemleri, misafirlerin seyahat bilgilerini güvenli biçimde toplayıp bu verileri uluslararası standartlara göre emisyon faktörleriyle eşleştirir ve gerçek zamanlı karbon analizine dönüştürür. Böylece oteller hem veri odaklı karar alma hem de azaltım planlaması konusunda önemli avantajlar elde eder.

Bu kapsamda geliştirilen EventCO2 ürünü, otellerin misafir ulaşımı kaynaklı karbon emisyonlarını bilimsel temelde ölçmesini, raporlamasını ve yönetmesini sağlayan kapsamlı bir dijital çözümdür. Sistem, GHG Protocol ve ISO 14064 standartlarıyla uyumlu çalışarak GSTC kriterleriyle bütünleşir ve net sıfır stratejilerine geçiş için güçlü bir veri altyapısı oluşturur.

EventCO2 gibi çözümler, bu dönüşümün ölçülebilir, sürdürülebilir ve güvenilir biçimde yönetilmesini mümkün kılarak otellerin düşük karbonlu turizm ekosistemine geçişini hızlandırmaktadır.