Mengapa Penglibatan Lembaga Pengarah Penting dalam Kemampanan

Sepanjang dekad yang lalu, kemampanan telah berkembang daripada sekadar satu agenda korporat kepada elemen asas dalam cara sesebuah perniagaan beroperasi. Bermula pada penghujung tahun 2010-an dan dipercepatkan lagi pada awal tahun 2020-an, pelaporan kemampanan secara sukarela selaras dengan Piawaian GRI semakin meluas diamalkan. Di Türkiye, kemampanan memperoleh dimensi baharu pada tahun 2021 apabila ratifikasi Perjanjian Paris oleh negara tersebut membawa jangkaan kawal selia ke hadapan.

Satu pencapaian penting menyusul pada tahun 2024 apabila pelaporan kemampanan di bawah Piawaian Pelaporan Kemampanan Türkiye (TSRS) menjadi mandatori bagi syarikat yang memenuhi kriteria yang ditetapkan oleh Pihak Berkuasa Penyeliaan Awam, Piawaian Perakaunan dan Pengauditan (KGK). Laporan yang diterbitkan sepanjang dua tahun lalu telah memberikan pandangan yang berharga tentang bagaimana organisasi daripada pelbagai sektor mengurus agenda kemampanan mereka. Antara pendedahan yang paling bermakna ialah aspek yang secara jelas diwajibkan oleh TSRS, iaitu peranan lembaga pengarah dalam tadbir urus kemampanan. Memandangkan gelombang pertama laporan TSRS bagi tahun 2025 mula diterbitkan, inilah masa yang sesuai untuk meneliti semula isu penting ini.

TSRS melangkaui sekadar perakaunan pelepasan gas rumah hijau. Pada terasnya, piawaian ini menilai sejauh mana risiko dan peluang berkaitan kemampanan diintegrasikan ke dalam model perniagaan, keutamaan strategik dan proses membuat keputusan sesebuah syarikat. Salah satu petunjuk paling kukuh terhadap integrasi ini dapat dilihat dalam bahagian Tadbir Urus laporan. Lebih daripada sekadar keperluan pematuhan, pendedahan ini menjadi ukuran sama ada kemampanan benar-benar telah menjadi sebahagian daripada struktur tadbir urus korporat sesebuah syarikat.

Kecuali beberapa institusi kewangan dan syarikat besar yang telah lama menganggap kemampanan sebagai keutamaan strategik serta secara telus menunjukkan struktur tadbir urus mereka, banyak syarikat dilihat masih belum bersedia untuk memenuhi keperluan TSRS.

Penelitian yang lebih mendalam terhadap pendedahan semasa menunjukkan bahawa lembaga pengarah masih belum mengambil pemilikan terhadap agenda kemampanan pada tahap yang diperlukan oleh peralihan masa kini. Salah satu petunjuk yang paling jelas ialah bilangan ahli lembaga yang mempunyai kepakaran dalam bidang kemampanan masih terhad. Begitu juga, hanya sebilangan kecil syarikat yang mendedahkan bahawa imbuhan pihak pengurusan atau ahli lembaga dikaitkan dengan prestasi kemampanan.

Penggunaan analisis kewangan berkaitan risiko dan peluang iklim yang masih agak terhad turut menunjukkan bahawa isu-isu ini belum lagi dibincangkan dengan kekerapan yang mencukupi di peringkat lembaga, dan tanggungjawab tadbir urus juga belum diagihkan secara konsisten serta tepat pada masanya. Akibatnya, walaupun syarikat terus mengumumkan komitmen yang bercita-cita tinggi dalam bidang kemampanan, mekanisme tadbir urus dan insentif prestasi yang diperlukan untuk merealisasikan komitmen tersebut sering kali masih belum dibangunkan dengan secukupnya.

Walaupun kemampanan pada asalnya muncul sebagai satu falsafah yang bertujuan mendorong transformasi bagi menangani cabaran iklim global, ia kini semakin menjadi satu keperluan strategik bagi perniagaan yang dibentuk oleh rangka kerja kawal selia yang sentiasa berkembang. TSRS mencerminkan perubahan ini dengan meletakkan kemampanan melangkaui sekadar pelaporan dan menjadikannya teras kepada tadbir urus korporat. Oleh itu, transformasi yang paling bermakna mesti bermula di tempat keputusan perniagaan yang paling penting dibuat, iaitu di bilik lembaga.

Strategi kemampanan yang tidak mendapat komitmen sebenar daripada lembaga pengarah tidak akan dapat diterjemahkan sepenuhnya dalam pelaporan korporat, dan juga tidak mampu memperkukuh daya tahan jangka panjang sesebuah syarikat secara bermakna. Pada akhirnya, kejayaan kemampanan bukan sahaja ditentukan oleh cita-cita yang diumumkan oleh syarikat, tetapi juga oleh sejauh mana cita-cita tersebut dipimpin dan didukung pada peringkat tertinggi dalam proses membuat keputusan.

Bilinç Sezgin
Sustainability Lead, 3pmetrics